Od artysty do fałszerza
Józef Majnert - XIX wieczny medalier Mennicy Warszawskiej miał niezwykły talent i łatwy dostęp do narzędzi menniczych. To pozwoliło mu stać się po latach jednym z najbardziej znanych fałszerzy monet w historii mennictwa polskiego.
Józef Majnert urodził się w 1813 roku w Warszawie. Był synem Gotfryda Majnerta - wybitnego artysty medaliera, który przez lata był pracownikiem Mennicy Warszawskiej. Syn poszedł w ślady ojca, zdobył odpowiednie wykształcenie i od 1830 roku rozpoczął pracę w mennicy. Jego talent zostaje bardzo szybko zauważony – powierzono mu ilustrowanie publikacji Ignacego Zagórskiego „Monety Dawnej Polski”. Dla Majnerta było to dużym wyróżnieniem.
Szybko jednak uczciwa praca schodzi na drugi plan i Majnert zaczyna interesować się mniej chlubną działalnością tzn. fałszerstwem monet. W 1835 roku tworzy pierwszy falsyfikat – talara Zygmunta Starego z 1535 roku. Fałszuje nie tylko rzadkie okazy, ale również te popularniejsze – one nie wzbudzają takiego zainteresowania i łatwiej trafiają bez zdemaskowania do obiegu antykwarycznego. Wśród podróbek, które wyszły spod stempla Majnerta są również „autorskie” typy monet. Sam tworzy projekty, nigdy nieistniejących wizerunków, lub bierze awers od jednego i rewers od drugiego egzemplarza.
Niechlubna działalność Majnerta zostaje zdemaskowana dopiero w 1851 roku przez wybitnego numizmatyka Karola Bayera. Stemple do fałszywych monet od Majnerta odkupuje Bayer i zamyka jest w opieczętowanej beczce (literatura podaje 99 sztuk).
Przez kolejne lata fałszywe monety autorstwa Majnerta są odszukiwane i wychwytywane z rynku. Bayer oznacza je napisem FALSUS. Trudno określić ile monet fałszerz wpuścił do obiegu i czy wszystkie udało się odnaleźć i oznaczyć. O tym, iż nie wszystkie zostały przez Bayera odszukane świadczy fakt, ż do 1967 roku jeden z talarów ze zbiorów Ossolineum uchodził za niezwykle cenny egzemplarz. Potem ekspertyzy wykazały iż jest to fałszywka, która wyszła spod stempla Majnerta (dziś nie mnie cenna niż oryginał).
Dziś fałszerstwa Majnerta (szczególnie te z napisem FALSUS) są prawdziwą gratką kolekcjonerską – na rynku numizmatycznym pojawiają się ekstremalnie rzadko. Uchodzą za bardzo cenne i poszukiwane numizmaty.
Obecnie stemple Majnerta znajdują się w Muzeum Narodowym w Krakowie w zbiorach Emeryka Hutten-Czapskiego.
Nie ma rynku kolekcjonerskiego, na którym nie zdarzałyby się fałszerstwa. Niestety nie ominęło to również numizmatyki, o czym świadczy niechlubna działalność najsłynniejszego polskiego fałszerza monet, obdarzonego niezwykłym talentem – Józefa Majnerta.
Autor: Piotr Kosanowski: piotr_kosanowski@mennica.com.pl
