90. rocznica urodzin Anny Walentynowicz, 10 zł

90. rocznica urodzin Anny Walentynowicz, 10 zł
90. rocznica urodzin Anny Walentynowicz, 10 zł
90. rocznica urodzin Anny Walentynowicz, 10 zł
90. rocznica urodzin Anny Walentynowicz, 10 zł
Archiwalne
Specyfikacja
  • Emitent:
  • Producent:
    Mennica Polska
  • Nominał:
    10 zł
  • Metal:
    Ag 925
  • Stempel:
    lustrzany
  • Masa:
    14,14 g
  • Nakład:
    do 12 000 szt.
  • Data emisji:
    wrzesień 2019
Opis

Anna Walentynowicz (1929−2010) to jedna z najważniejszych postaci w polskich dążeniach do niepodległości lat 80. Pochodziła z polskich kresów, z Równego na Wołyniu, gdzie przyszła na świat jako Anna Lubczyk. Bez domu rodzinnego, pracowała jako pomoc domowa, później trafiła w okolice Warszawy, a stamtąd do Gdańska. W Gdańsku znalazła zatrudnienie w fabryce margaryny „Amada”, a następnie w Stoczni Gdańskiej. Brała udział w strajku i demonstracjach Grudnia ’70. Po grudniowej pacyfikacji znalazła się na celowniku SB.

W 1978 r. przystąpiła do Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. Była kolporterką prasy niezależnej, pisywała do „Robotnika Wybrzeża”, brała udział w spotkaniach i naradach, a przede wszystkim udostępniała swoje mieszkanie na działalność antykomunistyczną.

W ramach represji została 7 sierpnia 1980 r. zwolniona ze Stoczni Gdańskiej. 14 sierpnia 1980 r. w Stoczni Gdańskiej proklamowano w jej obronie strajk. Była jedną z inicjatorek przekształcenia protestu w strajk solidarnościowy. Stała się symbolem rodzącej się „Solidarności”.

Mimo jej wielkich zasług i powszechnego szacunku na przełomie 1980 i 1981 r. próbowano zmarginalizować Annę Walentynowicz w NSZZ „Solidarność”. W 1981 r. powstał w SB plan „kombinacji operacyjnej”, polegający na jej podtruciu, co miało wyłączyć Walentynowicz z działalności. Po 13 grudnia 1981 r. została zatrzymana i osadzona w obozie internowanych kobiet w Gołdapi. Zwolniono ją w lipcu 1982 r., by miesiąc później ponownie aresztować. Wyszła z więzienia w marcu 1983 r., ale w grudniu tego roku aresztowano ją po raz trzeci. Opuściła więzienie dopiero w kwietniu 1984 r. Później podróżowała po kraju, brała udział w licznych uroczystościach, manifestacjach i protestach. Zaprzyjaźniła się z ks. Jerzym Popiełuszką, którego męczeńska śmierć była dla niej prawdziwym wstrząsem.

Należała do przeciwników rozmów Okrągłego Stołu. W 2006 r. prezydent Lech Kaczyński odznaczył Annę Walentynowicz Orderem Orła Białego. 10 kwietnia 2010 r. zginęła w katastrofie smoleńskiej.

Sławomir Cenckiewicz

Projektant: Anna Wątróbska-Wdowiarska
Fragment wizerunku Pomnika Poległych Stoczniowców 1970 r. autorstwa Bogdana Pietruszki.

Awers
//rpm.mennica.com.pl/files/time20190924101316308/nbp_anna_walentynowicz_awers_1.jpg

Na awersie monety został przedstawiony fragment Pomnika Poległych Stoczniowców 1970 w Gdańsku. Anna Walentynowicz brała udział w budowie Pomnika. Umieszczony poniżej napis „Anna Solidarność” jest najbardziej rozpowszechnionym przydomkiem bohaterki, podkreślającym jej wkład w powstanie ruchu „Solidarności”.

Rewers
//rpm.mennica.com.pl/files/time20190924101316492/nbp_anna_walentynowicz_rewers_1.jpg

Rewers monety przedstawia wizerunek Anny Walentynowicz, a trzy hasła: Odwaga, Skromność, Konsekwencja, podkreślają zasady, którymi kierowała się w życiu i działalności.