450 lat Poczty Polskiej 10 zł

Awers:

U góry z prawej strony wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. W środku stylizowany wizerunek znaczka pocztowego przedstawiający stylizowane wizerunki gońca pocztowego na koniu, grającego na trąbce oraz drzew, zmieniające kolor w zależności od kąta patrzenia. W tle znaczka stylizowany wizerunek mapy pocztowej oraz z prawej strony fragment wizerunku zegara dyliżansowego. Z lewej strony napis: 10/ZŁ. Pod napisem pionowo oznaczenie roku emisji: 2008. U dołu napis: RZECZPOSPOLITA/POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy. 

Rewers:

W środku stylizowany wizerunek gońca pocztowego z XVI wieku. W tle stylizowany fragment miedziorytu z XVII wieku z wizerunkiem zajazdu. U dołu z lewej strony napis: 450/LAT. Pod nim stylizowany wizerunek trąbki pocztowej. Z lewej strony i u góry półkolem napis: POCZTY POLSKIEJ.

Projektant monety: Robert Kotowicz

Właścicielem drzeworytu „Goniec pocztowy z XVI wieku” jest Muzeum Narodowe we Wrocławiu.

Autor zdjęcia drzeworytu: Wojciech Rogowicz

450 lat temu, 18 października 1558 r. król Zygmunt August wydał uniwersał w sprawie poczty. Data ta uważana jest za początek Poczty Polskiej. Król wydał tzw. Przywilej dla Prospera Prowany w sprawie poczty, w którym czytamy: że my, dla naszej i poddanych naszych wygody, abyśmy i my i oni z większą wygodą mogli przesyłać listy do Włoch jako też inne sprawy tam załatwiać ustanawiamy tak zwaną pocztę, czyli konie rozstawne z Krakowa do Wenecji, która to (poczta) będzie utrzymywana nieprzerwanie we wszystkich porach roku i pojedyńczych dniach. To pierwsze regularne połączenie pocztowe biegło z Krakowa do Wenecji poprzez Wiedeń i Graz; list szedł 9 dni. Kilka lat później ustanowiono połączenie pocztowe pomiędzy Krakowem a Wilnem. Organizatorem królewskiej poczty w Polsce był Włoch Prosper Prowana, zaś po nim Sebastian Montelupi. Dwaj polscy królowie znacząco wpłynęli na rozwój poczty. Pierwszy to Stefan Batory, który w 1583 r. pierwszy na świecie ujednolicił taryfę listową, ustanawiając opłatę 4 grosze za łut, bez względu na odległość. Drugi to król Stanisław August Poniatowski, który u schyłku I Rzeczypospolitej wprowadził przepisy dotyczące przestrzegania tajemnicy korespondencji oraz stemple, tzw. inicjałowe, będące prototypami znaczków pocztowych.