Polscy Malarze XIX/XX wieku – Władysław Strzemiński (1893-1952) 20zł

Władysław Strzemiński - teoretyk sztuki, malarz, twórca teorii unizmu. Właśnie ukazały się monety z serii Polscy Malarze XIX/XX wieku poświęcone temu niezwykłemu artyście.

Awers: Z lewej strony stylizowany wizerunek „Kompozycji unistycznej
13” Władysława Strzemińskiego z 1934 r. U dołu z prawej strony
wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Wokół orła
napis: 20 ZŁ i po oddzielającej kropce napis: RZECZPOSPOL ITA POL SKA
oraz oznaczenie roku emisji: 2009. Pod lewą łapą orła znak mennicy:
M/W.

Rewers: Na tle „Kompozycji przestrzeni” Władysława Strzemińskiego
z 1929 r., z lewej strony stylizowany wizerunek profilu Władysława
Strzemińskiego, z prawej strony stylizowany wizerunek palety i trzech
pędzli. Na palecie farby: czerwona, żółta, zielona i niebieska. Poniżej
palety napis: 1893–1952. U góry napis: WŁADYSŁAW STRZE MIŃSKI.
U dołu napis: WŁADYSŁAW STRZEMIŃSKI, pisany alfabetem
stworzonym przez artystę.

Projektant monety: Ewa Tyc-Karpińska

Urodził się w 1893 w Mińsku Białoruskim, zmarł w 1952 w Łodzi. W latach 1911-1914 odbył studia w Wojskowej Szkole Inżynieryjnej w Petersburgu. Służąc w wojsku podczas I wojny światowej, został ciężko ranny w 1916; stracił rękę i nogę. W szpitalu poznał Katarzynę Kobro – wybitną rzeźbiarkę, która później została jego żoną. To pod jej wpływem zainteresował się sztuką. Studiów plastycznych jednak nigdy nie ukończył. Całe swoje życie poświęcił pracy pedagogicznej i dydaktycznej, ucząc w szkołach, później wykładając na uczelniach, między innymi w łódzkiej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych. W latach 1922-23 i 1925-26 współpracował z czasopismem "Zwrotnica", na łamach którego opublikował m.in. "Notatki o sztuce rosyjskiej". Był jednym z inicjatorów utworzenia Grupy Kubistów, Konstruktywistów i Suprematystów "Blok". Pisał wiele tekstów związanych z teorią sztuki oraz brał udział w awangardowych manifestacjach.

W 1927 roku Strzemiński sformułował teorię unizmu w malarstwie, a w latach 1931-1933 rozszerzył ją na rzeźbę, architekturę i techniki typograficzne. Według jego teorii obraz stanowi płaszczyznę wydzieloną z otoczenia ramami i całkowicie zamkniętą w sobie. Płaszczyzna ta nic nie wyraża, jest pozbawiona wszelkich kontrastów (kolorów, kształtów), a każdy centymetr kwadratowy jest równie ważny.